Arseen is al eeuwenlang een favoriet gif om mensen mee te verdrijven. Het woord arsenicum alleen al roept bij de meeste mensen een beangstigende reactie op. En toch heeft deze dodelijke stof ook gediend als medicijn, dat in de middeleeuwen werd gebruikt om een aantal kwalen te helpen bestrijden. Maar het is een sinister gif dat arsenicum zijn kwaadaardige reputatie heeft opgeleverd, en de geschiedenis heeft talloze gevallen geregistreerd waarin de 'koning der vergiften' met fatale gevolgen is toegediend.
Wie heeft arsenicum ontdekt en hoe is het gebruikt om moorden te plegen? Klik verder en volg de giftige geschiedenis van arseen.
Arseen is een natuurlijk voorkomend chemisch element in het milieu. Het bestaat in zowel grijze als gele kristallijne vormen en wordt aangetroffen in verschillende mineralen, meestal in combinatie met zwavel en metalen.
De Duitse Dominicaanse monnik, filosoof, wetenschapper en bisschop Albertus Magnus wordt algemeen gecrediteerd voor de ontdekking van arseen, rond 1250.
Maar het was de Zwitserse arts en alchemist Paracelsus die de eerste precieze aanwijzingen voor de bereiding van metallisch arseen optekende.
Vergiftiging was in de oudheid al bewezen als een grove maar effectieve moordmethode. In de middeleeuwen was het echter uitgegroeid tot een kunstvorm, waarbij de Borgia's de meest beschuldigde gifmengers waren. Vooral Cesare Borgia werd beschouwd als een meester in de 'toegepaste toxicologie'.
Het legitieme gebruik van arsenicum tijdens de middeleeuwen was als medicijn. De verbindingen ervan werden gebruikt voor de behandeling van ziekten als psoriasis en syfilis. Het werd ook gebruikt om huidzweren en gewrichtsaandoeningen te verlichten.
Maar als het om snode redenen werd toegepast, was arsenicum dodelijk. De geur- en smaakloze eigenschappen van anorganische arseenverbindingen zoals arseentrioxide (wit arseen) maakten ze tot een ideaal gif. Het witte kristallijne poeder was oplosbaar in water en vrijwel niet detecteerbaar in voedsel of drank. Potentiële moordenaars hebben er nota van genomen!
Het meest beruchte geval van arseenvergiftiging in de moderne geschiedenis is dat van de zogenaamde Engelenmakers van Nagyrév. Dit was een groep ogenschijnlijk onschuldige vrouwen die in het dorp Nagyrév, Hongarije, woonden en tussen 1914 en 1929 naar schatting 40 tot 100 mensen vergiftigden.
De Angel Makers kregen arsenicum en werden aangemoedigd om het te gebruiken door een plaatselijke vroedvrouw genaamd Zsuzsanna Fazekas. Op de foto zijn verdachten aan het oefenen in de gevangenis van Szolnok nadat de moordring aan het licht kwam.
De moorden werden in 1929 openbaar gemaakt nadat de autoriteiten tientallen lijken van de plaatselijke begraafplaats hadden opgegraven. Alle slachtoffers bleken te zijn bezweken aan langdurige arseenvergiftiging. Enkele van de Angel Makers worden afgebeeld terwijl het nieuws over hun misdaden aan het licht kwam.
De zaak van Frederick Seddon werd een cause célèbre in Engeland. Seddon, die geobsedeerd was door geld, werd begin 1912 gearresteerd op beschuldiging van de moord op zijn huurder, Eliza Mary Barrow, nadat hij haar had overgehaald om hem een controlerend belang in al haar spaargeld en lijfrentes over te dragen. Seddon wordt afgebeeld als hij bij de rechtbank aankomt.
In wat bekend werd als de arsenicumzaak in Tollington Park, werd Seddon ervan beschuldigd Barrow te hebben vermoord met uiteraard arsenicum. Zijn vrouw, Margaret, was ook betrokken bij haar dood, maar werd uiteindelijk vrijgesproken van elk gemeen spel. Schuldig bevonden, werd Frederick Seddon op 18 April 1912 in de gevangenis van Pentonville opgehangen. Op de foto staat de familie van de verdachte die arriveert voor de rechtszaak.
Arthur Waite, jong en onstuimig knap, was een getrainde tandarts en een playboy. In 1917 stond hij terecht in New York, beschuldigd van de moord op zijn schoonvader en schoonmoeder, John en Hannah Peck.
Waite werd uiteindelijk schuldig bevonden aan vergiftiging van beide met arsenicum. Het motief was geld, waarbij Waite hoopte de lucratieve farmaceutische activiteiten van John Peck in handen te krijgen. Waite's vrouw Clara werd ook vergiftigd, maar herstelde later. Op 24 Mei 1917 werd Waite op een elektrische stoel geëxecuteerd in de Sing Sing-gevangenis.
Mary Creighton, de vrouw van John Creighton, was een stuk werk. Beiden woonden bij John's ouders, Walter en Anna. In 1920 werd Mary Creighton verdacht van het vergiftigen van Anna. Het jaar daarop werd ze opnieuw verdacht van het vergiftigen van Walter. En in 1923 werd ze ervan beschuldigd haar jongere broer Ray te hebben vergiftigd. Dat jaar werden Mary en John Creighton beschuldigd van de moord op Ray. Beiden werden vrijgesproken. Het moordproces tegen Anna Creighton, dat ook in 1923 werd gehouden, eindigde ook toen Creighton werd vrijgesproken (haar man John werd niet aangeklaagd).
Ga 13 jaar verder naar 1936. John en Mary hadden nu een dochter genaamd Ruth. De Creightons hadden Everett Applegate, zijn vrouw Ada en hun dochter Agnes in hun huis uitgenodigd. Maar het idee om een huis te delen verzuurde al snel. Mary en Everett begonnen een affaire. De geliefden spanden vervolgens samen om Everetts vrouw Ada uit de weg te ruimen door haar te vergiftigen met arsenicum. In een moordzaak die even wellustig als sensationeel was, werden Mary Creighton en Everett Applegate schuldig bevonden aan de moord op Ada en ter dood veroordeeld. Mary Creighton en haar geliefde, door de pers de "Black Eyed Borgia" genoemd, werden op 16 Juli 1936 geëxecuteerd in de Sing Sing-gevangenis in New York.
Op 18 Mei 1929 werd het lichaam van Edmund Duff opgegraven op Queen's Road Cemetery in Croydon, Zuid-Londen, voor een onderzoek naar zijn mysterieuze dood door vermoedelijke arseenvergiftiging. Familieleden Vera en Violet Sydney waren ook onder soortgelijke omstandigheden omgekomen en werden op dezelfde manier opgegraven.
Alle drie bleken te zijn gestorven door arseenvergiftiging. Edmund Duffs weduwe Grace was de hoofdverdachte, maar er was onvoldoende bewijs om haar van enig misdrijf te beschuldigen. Het gerechtelijk onderzoek schreef hun dood toe aan moord door onbekende personen. De pers kwam echter tot de conclusie dat de "South Croydon Poisoner" de schuldige was, hoewel dit slechts een poging tot sensatiezucht bleek te zijn die de krantenkoppen haalde.
In 1857 werd Madeleine Smith, een socialite uit Glasgow, beschuldigd van het vergiftigen van haar minnaar met arsenicum. In het dramatische proces dat volgde, werd Smith niet schuldig bevonden aan de misdaad, ook al bevestigde toxicologisch bewijs dat het slachtoffer op deze manier was overleden. Afgebeeld is de arseengiffles die tijdens de procedure als bewijsmateriaal werd geproduceerd.
De Engelse Mary Blandy werd in 1752 opgehangen omdat ze haar vader had vergiftigd met arsenicum. Tijdens haar proces beweerde Blandy dat ze geen idee had dat het poeder dat ze aan het eten van haar vader toediende arseen was. Bovendien hield ze vol dat het door haar vrijer was verstrekt als een liefdesdrankje, waarvan hij hoopte dat het haar vader ervan zou overtuigen de relatie goed te keuren. Blandy wordt afgebeeld met voetboeien onder haar jurk om te voorkomen dat ze ontsnapt.
Marie Lafarge was een Franse vrouw die in 1840 werd veroordeeld voor de moord op haar man door arseenvergiftiging. Lafarge was een van de eerste beklaagden in een proces waar ook ter wereld die grotendeels werd veroordeeld op basis van direct forensisch toxicologisch bewijs.
De in Alabama geboren Florence Maybrick werd in 1889 in Groot-Brittannië veroordeeld voor de moord op haar echtgenoot, de rijke katoenhandelaar James Maybrick. Ze werd ter dood veroordeeld, maar dit werd later omgezet in levenslange gevangenisstraf. Ze werd in 1904 vrijgelaten en keerde terug naar de Verenigde Staten, nog steeds protesterend tegen haar onschuld.
De gerespecteerde Engelse advocaat Harold Greenwood werd beschuldigd en vrijgesproken van de moord op zijn vrouw Mabel door arsenicumvergiftiging. Het arsenicum zou met wijn vermengd zijn. De moord blijft onopgelost. Greenwood is afgebeeld op 16 Juni 1919, aangekomen bij de rechtbank.
Een andere Engelse advocaat, Herbert Armstrong, had niet zoveel geluk. Armstrong werd aanvankelijk beschuldigd van poging tot moord op een professionele rivaal die hij probeerde te vergiftigen met arseen. Later werd hij ook beschuldigd en veroordeeld voor de moord op zijn vrouw op dezelfde manier. Op 31 Mei 1922 werd Herbert Armstrong opgehangen.
De Engelse veroordeelde moordenaar Mary Ann Cotton werd op 24 Maart 1873 geëxecuteerd wegens het vergiftigen van haar stiefzoon. Er wordt aangenomen dat Cotton een seriemoordenaar is geweest, waarbij de dood van maar liefst zeventien kinderen, waaronder veel van haar eigen, aan haar wordt toegeschreven. Cotton's voorkeursmethode om te doden was vergiftiging door arseen.
Het geval van Kate Dover is opmerkelijk vanwege het feit dat haar slachtoffer, Thomas Skinner, in Engeland bekend stond vanwege het uitvinden van een methode waarmee de massaproductie van geëtste ontwerpen op stalen messen (foto) kon worden vergemakkelijkt door middel van papiertransfers. Nadat hij weduwe was geworden, kreeg Skinner in het geheim arseen toegediend door Dover, die zijn huishoudster was. Ze zat in de gevangenis voordat ze in 1895 werd vrijgelaten.
In 1998 werd een Japanse vrouw, Masumi Hayashi (afgebeeld met haar hoofd naar beneden in een politievoertuig), veroordeeld voor het stoppen van arsenicum in een pot curry die werd geserveerd op een dorpsfeest. Twee kinderen en twee volwassenen stierven na het nuttigen van de curry, en 63 anderen leden aan acute arseenvergiftiging. Onderzoekers stelden later vast dat Hayashi minstens 130g arseen in het kookvat had laten vallen - genoeg om meer dan 100 mensen te doden.
De Engelse schrijver en dichter Thomas Chatterton (1752–1770) maakte een einde aan zijn leven door arseen in te nemen. Het gif werd vaak gebruikt voor deze methode van zelfverzending, waarbij het in een grote dosis werd ingeslikt om snel te kunnen ontsnappen.
De mysterieuze dood van de Amerikaanse poolreiziger Charles Francis Hall in 1871 heeft historici geïntrigeerd. Uit een opgraving van zijn lichaam in 1968 bleek dat hij in de laatste twee weken van zijn leven een grote hoeveelheid arseen had ingenomen. Heeft hij zelfmoord gepleegd of is hij vermoord?
Guangxu, de tiende keizer van de Qing-dynastie, overleefde een staatsgreep in 1898, waarbij hij tot aan zijn dood in 1908 onder huisarrest werd geplaatst, officieel verklaard als een natuurlijke oorzaak. Maar zijn overlijden trok de wenkbrauwen op, en velen geloofden dat de keizer vergiftigd was. Pas in 2008 bevestigden moderne onderzoekers het gerucht: de aard van Guangxu's dood was allesbehalve natuurlijk. Zijn lichaam gaf aan dat het extreem hoge concentraties arsenicum bevatte.
Bronnen: (Oxford Academic) (National Library of Medicine) (Library of Congress)
Zie ook: De meest beruchte vergiftigingen uit de geschiedenis
De giftige geschiedenis van arseen
Leer meer over de "koning van het gif"
LIFESTYLE Vergiften
Arseen is al eeuwenlang een favoriet gif om mensen mee te verdrijven. Het woord arsenicum alleen al roept bij de meeste mensen een beangstigende reactie op. En toch heeft deze dodelijke stof ook gediend als medicijn, dat in de middeleeuwen werd gebruikt om een aantal kwalen te helpen bestrijden. Maar het is een sinister gif dat arsenicum zijn kwaadaardige reputatie heeft opgeleverd, en de geschiedenis heeft talloze gevallen geregistreerd waarin de 'koning der vergiften' met fatale gevolgen is toegediend.
Wie heeft arsenicum ontdekt en hoe is het gebruikt om moorden te plegen? Klik verder en volg de giftige geschiedenis van arseen.