Als de zon elke dag opkomt boven drukke stedelijke gebieden, worden haar stralen opgezogen door betonnen jungles en asfaltwegen, waardoor een onophoudelijke deken van warmte over de straten van de stad wordt uitgeworpen. Dit staat bekend als het “stedelijk hitte-eilandeffect”, waarbij steden veranderen in sauna's die de hitte vasthouden en een negatieve invloed hebben op de bewoners. Zelfs de klimaatverandering kan ongebreideld doorgaan dankzij deze hitte.
Maar hoe bestaat dit hitte-eilandeffect eigenlijk? En is er een manier om het te stoppen voordat het te laat is? Klik door deze galerij om erachter te komen.
Het 'stedelijk hitte-eilandeffect' verwijst naar het fenomeen waarbij stedelijke gebieden hogere temperaturen ervaren dan de omliggende rurale gebieden. Vergeleken met natuurlijke landschappen hebben steden te maken met veel hogere temperaturen.
Dit effect is voornamelijk te wijten aan menselijke activiteiten en creaties zoals bouwmaterialen, transport en energieverbruik. Maar ook de betonnen gebouwen in steden spelen een rol, omdat ze meer warmte van de zon absorberen en vasthouden.
Gebouwen, wegen en andere infrastructuur nemen overdag warmte op en geven die 's nachts weer af, wat bijdraagt aan hogere temperaturen 's nachts. Deze cyclus is eindeloos en kan na verloop van tijd zelfs verergeren.
Wanneer hittegolven van het weer en het klimaat in contact komen met stedelijke gebieden, kan het hitte-eilandeffect worden vergroot. In feite worden gezondheidsrisico's bij stadsbewoners op zulke momenten vaak ernstiger.
Er zijn veel gevolgen van het hitte-eilandeffect, waaronder gezondheidsproblemen en zelfs negatieve effecten op het milieu. Eén van de gevolgen is dat de vraag naar koeling in stedelijke gebieden toeneemt, wat betekent dat er meer energie wordt verbruikt en dus dat er meer broeikasgassen in de atmosfeer terechtkomen.
Verhoogde temperaturen in steden kunnen de plaatselijke luchtkwaliteit verslechteren. Giftige ozon en vervuilende stoffen uitgestoten door auto's of fabrieken worden door de hitte dichter bij de grond vastgehouden, wat ademhalingsproblemen kan veroorzaken bij stadsbewoners.
Hitte-eilanden kunnen lokale ecosystemen verstoren of verwoesten, omdat verhoogde temperaturen de leefomgeving van dieren en de plantengroei veranderen. Bedreigde fauna wordt daarom vaak gedwongen om naar andere plaatsen te migreren om te overleven, wat kan misgaan en ertoe kan leiden dat ze uitsterven.
Verhoogde temperaturen in steden kunnen ook leiden tot bosbranden in plaatselijke ecosystemen. Over de hele wereld staan bosbranden erom bekend dat ze grote delen van het landschap verwoesten en gezondheidsproblemen veroorzaken voor veel dieren en mensen.
Hitte-eilanden kunnen een negatieve invloed hebben op de landbouw, omdat ze de bodemtemperatuur verhogen, de gewasgroei veranderen en de gewasopbrengst verlagen. Boeren kunnen grote economische verliezen lijden en stedelijke gemeenschappen kunnen zonder voedsel komen te zitten.
Hogere temperaturen in stedelijke gebieden kunnen de waterkwaliteit nadelig beïnvloeden en het risico op ziekten verhogen. Ziektes die door water worden overgedragen kunnen gedijen bij hogere temperaturen, waardoor stedelijke bevolkingen het risico lopen op epidemieën.
Kwetsbare bevolkingsgroepen, zoals ouderen en daklozen, worden naar verhouding zwaar getroffen door het hitte-eilandeffect. Omdat ze vatbaarder zijn voor gezondheidsproblemen en gebrekkige huisvesting, kunnen ze niet voldoende beschermd worden tegen verhoogde temperaturen.
Hittegolven die in verband worden gebracht met het hitte-eilandeffect in de stad kunnen het sterftecijfer en het aantal ziekenhuisopnames als gevolg van hittegerelateerde ziekten verhogen, vooral onder kwetsbare bevolkingsgroepen met beperkte toegang tot verkoeling.
Verhoogde temperaturen in de stad kunnen het comfort buiten verminderen, waardoor de mogelijkheden voor buitenrecreatie, socialisatie en fysieke activiteit beperkt worden. Dit is vooral het geval tijdens warm weer en de zomermaanden.
Is er een manier waarop het hitte-eilandeffect kan worden verminderd? Gelukkig zijn er veel strategieën die kunnen worden geïmplementeerd om het hitte-eilandeffect te verminderen. Een daarvan is het uitbreiden van de hoeveelheid groene ruimten in steden, zoals parken en tuinen op daken.
Het planten van bomen kan helpen om stedelijke oppervlaktes van schaduw te voorzien, wat de absorptie van warmte zou verminderen en ook de luchtkwaliteit zou verbeteren door middel van fotosynthese. Sommige organisaties over de hele wereld proberen stadsbosbouwprogramma's te implementeren die de boombedekking vergroten en voor meer schaduw zorgen.
Een andere manier om hitte-eilanden in de stad te verminderen is het toepassen van waterefficiënte landschapsarchitectuur, zoals druppelirrigatie en het planten van inheemse soorten. Dit helpt water te besparen en de stedelijke omgeving koel te houden.
Bedrijven die in stedelijke gebieden bouwen, kunnen specifieke materialen gebruiken die zonne-energie reflecteren in plaats van absorberen, net als isolatietechnieken die binnenruimtes verkoelen. Dit zou de algehele temperatuur in steden verlagen en daarmee ook het energieverbruik.
Andere groene infrastructuur kan regenwatertuinen en waterdoorlatende bestratingen omvatten. Deze helpen bij het beheren van regenwaterafvoer en kunnen verkoeling bieden in stedelijke omgevingen.
Aangezien veel warmte in stedelijke gebieden wordt vastgehouden door luchtvervuiling, zou het ontzettend handig zijn om openbaar vervoer, fietsen en lopen te promoten. De uitstoot van voertuigen zou sterk worden verminderd, evenals de warmte die door het verkeer wordt veroorzaakt.
Wanneer oppervlaktes, zoals trottoirs en daken, wit worden geverfd, kunnen ze helpen zonlicht te reflecteren en warmteabsorptie te verminderen. Maar wetenschappers proberen nu speciale verf te ontwikkelen die de warmte nog verder vermindert, omdat traditionele verf nog steeds gedeeltelijk kan bijdragen aan het hitte-eilandeffect.
Stadsambtenaren moeten ook bouwkundige initiatieven nemen die de impact van de stadsplanning op het milieu helpen verminderen. Door bomen beschutte straten en het gebruik van gemengd grondgebruik kunnen bijdragen aan het verminderen van het hitte-eilandeffect.
Waterpartijen zoals fonteinen en vijvers kunnen voor verkoeling zorgen en tegelijkertijd de esthetische aantrekkingskracht van een stad vergroten. Dit is echter niet altijd een mogelijke oplossing, omdat er wereldwijd heel wat steden zijn die voorschriften hebben ingevoerd die het gebruik van water voor esthetische voorzieningen verbieden.
Steden kunnen het zelfs gunstig vinden om bestemmingsplannen en wetten in te voeren die voorrang geven aan groene ruimten en warmteabsorberende oppervlakken beperken, vooral in het centrum van grote stedelijke gebieden.
Steden zouden ook prioriteit moeten geven aan het creëren van koelcorridors, dit zijn schaduwrijke paden en lineaire groene ruimten. Dit zou de bewandelbaarheid van een stad verbeteren en voetgangers worden zo ook minder blootgesteld aan hitte.
Nu klimaatverandering een steeds grotere bedreiging vormt, investeren steeds meer landen in hernieuwbare energie om de gevolgen te beperken. Het stedelijke hitte-eiland kan ook worden verminderd door dergelijke energiebronnen, waaronder windturbines en zonnepanelen.
Als steden prioriteit zouden geven aan hittegevoelige bevolkingsgroepen (zoals ouderen, kinderen en gemeenschappen met een laag inkomen), zou dit het aantal gezondheidsincidenten drastisch verminderen en de veerkracht van de gemeenschap bij extreme hitte verbeteren.
Betrokkenheid bij de gemeenschap en voorlichting zijn cruciaal om het bewustzijn over het hitte-eilandeffect en de gevolgen ervan te vergroten. Gemeenschappen kunnen de handen ineenslaan om bomen te planten en groene infrastructuren aan te leggen die hele buurten helpen.
Het controleren en evalueren van de effecten van hittebeperkende strategieën, de luchtkwaliteit en de volksgezondheid helpt ambtenaren bij het bepalen van de beste werkwijzen en verschaft informatie voor toekomstige besluitvorming en beleidsontwikkeling.
Samenwerking tussen overheden, bedrijven, gemeenschappen en onderzoekers is essentieel voor het implementeren van effectieve strategieën om de effecten van hitte-eilanden in steden te verminderen en klimaatbestendige steden te bouwen. De toekomst van onze steden en ecosystemen hangt er zelfs van af.
Bronnen: (U.S. Environmental Protection Agency) (National Geographic Society) (NASA Climate Kids) (NASA Science) (Climate Central) (Artnet)
Waarom het zo heet is in steden
Zijn stedelijke gebieden warmer dan het platteland?
LIFESTYLE Lifestyle
Als de zon elke dag opkomt boven drukke stedelijke gebieden, worden haar stralen opgezogen door betonnen jungles en asfaltwegen, waardoor een onophoudelijke deken van warmte over de straten van de stad wordt uitgeworpen. Dit staat bekend als het 'stedelijk hitte-eilandeffect', waarbij steden veranderen in sauna's die de hitte vasthouden en een negatieve invloed hebben op de bewoners. Zelfs de klimaatverandering kan ongebreideld doorgaan dankzij deze hitte.
Maar hoe ontstaat dit hitte-eilandeffect eigenlijk? En is er een manier om het te stoppen voordat het te laat is? Klik door deze galerij om erachter te komen.