Het is een van de minder bekende en minst besproken militaire conflicten in de geschiedenis van de Verenigde Staten, en toch speelde de Mexicaans-Amerikaanse oorlog (1846-1848) een cruciale rol bij het veranderen van de grenzen en het karakter van het land. Het effect op Mexico was echter rampzalig; de negatieve impact van het land was zowel onmiddellijk als langdurig. Deze korte maar meedogenloze confrontatie versterkte ook de ergste stereotypen die elk land over elkaar koesterde. Wat bracht deze twee buurlanden ertoe de wapens tegen elkaar op te nemen, en wat was de uitkomst?
Klik verder en herbeleef het eerste Amerikaanse gewapende conflict dat voornamelijk op buitenlands grondgebied werd uitgevochten.
Op 27 December 1845 ondertekende de Amerikaanse president James K. Polk een document dat bekend staat als de annexatiewet. Zijn handtekening erkende Texas formeel als de 28e staat van de Unie.
De grens tussen Texas en Mexico werd echter betwist, waarbij de Republiek Texas en de VS beweerden dat het de Rio Grande was, en Mexico beweerde dat het de meer noordelijke Nueces-rivier was.
Texas was al in 1836 onafhankelijk geworden van Mexico, ontstaan als resultaat van de Texas Revolutie, waarin de beroemde Slag om de Alamo had plaatsgevonden.
In de nasleep van de revolutie werd op 2 Maart 1836 de Republiek Texas geboren. Het was feitelijk een soevereine staat en deelde grenzen met de Verenigde Staten en Mexico.
In 1844 waren de oproepen om Texas met de Verenigde Staten te verenigen luider geworden, niet in de laatste plaats van Polks voorganger, president John Taylor. Op 27 Februari 1845 keurde de Senaat de staat van Texas goed; de Tweede Kamer keurde het wetsvoorstel de volgende dag goed. Maar er was een probleem.
Mexico weigerde Texas te erkennen als legitiem Amerikaans grondgebied. Bovendien heeft de toelating van Texas tot de Verenigde Staten zowel Mexicaanse functionarissen als burgers tegengewerkt.
Maar wat Mexico echt irriteerde was de grenskwestie, de omstreden zone tussen de Rio Grande en de Nueces-rivier. De Amerikaanse regering had aangeboden het land te kopen, een voorwendsel dat werd gezien als een kans om ook Californië en al het andere daartussenin te veroveren. Het aanbod werd afgewezen. De zaken kwamen tot een hoogtepunt toen president Polk Amerikaanse troepen het bevel gaf het betwiste gebied binnen te dringen.
Het betwiste gebied vormde in feite een gebied dat beide landen eerder hadden erkend als onderdeel van de Mexicaanse staat Coahuila. De acties van Polk werden daarom als opzettelijk provocerend beschouwd, en Mexico reageerde dienovereenkomstig. Op 25 April 1846 viel de Mexicaanse cavalerie de Amerikaanse strijdkrachten onder leiding van generaal Zachery Taylor (foto) aan, waarbij ongeveer een dozijn mannen omkwam.
De Mexicanen belegerden vervolgens Fort Texas langs de Rio Grande. Taylor riep versterkingen in en ontmoette generaal Mariano Arista, commandant van de Mexicaanse strijdkrachten, op het land nabij het huidige Brownsville. De Slag om Paulo volgde - het openingsgevecht van de Mexicaans-Amerikaanse oorlog.
De Slag bij Palo Alto en een ander gevecht de volgende dag, de Slag Resaca de la Palma, resulteerden beide in Amerikaanse overwinningen. Taylor stak de Rio Grande over en begon zijn reeks veldslagen op Mexicaans grondgebied. Polk kondigde ondertussen aan dat de twee naties nu in oorlog waren, onder verwijzing naar het feit dat Mexico "ons grondgebied was binnengevallen en Amerikaans bloed op Amerikaanse bodem had vergoten". Op 13 Mei 1846 keurde het Congres de oorlogsverklaring goed.
Tijdens de verovering van Californië veroverden Amerikaanse troepen vrijwel zonder tegenstand de stad Monterey. De Baai van San Francisco werd ingenomen en verschillende andere havens in Californië werden onder de voet gelopen. In Augustus 1846 bestond de Mexicaanse regering in Californië niet meer.
De verliezen die Mexico in slechts een paar maanden had geleden, waren de aanleiding voor de terugkeer uit ballingschap in Cuba van Antonio López de Santa Anna. Santa Anna, een naam die synoniem was met de val van de Alamo, had president Polk ervan overtuigd dat als hij als burger naar Mexico mocht terugkeren, hij de oorlog zou beëindigen op voorwaarden die aanvaardbaar waren voor de Verenigde Staten.
Santa Anna kwam echter op zijn woord terug. Terug op eigen grondgebied trok de generaal onmiddellijk zijn uniform aan, nam de leiding over het Mexicaanse leger en leidde het rechtstreeks in de strijd bij de Slag om Buena Vista. De strijd, die van 22 tot 23 Februari 1847 werd uitgevochten, resulteerde erin dat de Mexicaanse troepen zware verliezen leden tot het punt waarop ze zich moesten terugtrekken. Ter compensatie nam Santa Anna, die zijn wonden likte, de volgende maand het presidentschap op zich.
Een van de meest langdurige gevechten tijdens de Mexicaans-Amerikaanse oorlog was de Slag om Veracruz. Veracruz was een belangrijke zeehaven en als het veroverd werd, zou het de Amerikaanse strijdkrachten een strategische steun aan de Golf van Mexico verschaffen.
Amerikaanse troepen onder leiding van generaal Winfield Scott voerden op 9 Maart 1847 een amfibische aanval uit op Veracruz. Nadat ze de stad hadden omsingeld, volgde een twintig dagen durende belegering. Op 29 Maart gaven de belegerde Mexicanen zich over. De nederlaag opende de weg naar Mexico-Stad.
Overspoeld door de overwinning marcheerde generaal Scott landinwaarts richting de Mexicaanse hoofdstad. Zijn opmars verliep grotendeels ongehinderd, hoewel de twee partijen met elkaar in botsing kwamen tijdens de Slag om Cerro Gordo.
De Slag om Cerro Gordo vond plaats op 18 April 1847. Ondanks dat ze in de minderheid waren door het leger van Santa Anna, konden de Amerikaanse troepen de Mexicanen omsingelen, maar waren verrast en hoogstwaarschijnlijk onder de indruk van het felle verzet van hun vijand.
Toen de Amerikanen Mexico-Stad binnendrongen, vonden er nog twee gevechten plaats: de Slag om Contreras en de Slag om Churubusco. Dit markeerde enkele van de laatste confrontaties van de oorlog, waarbij de Mexicaanse strijdkrachten nu zichtbaar bezweken onder de meedogenloze aanval van Amerikaans kanon- en musketvuur.
Op 13 September 1847 bereikten Amerikaanse troepen de buitenwijken van hun doel. Maar er bleef één obstakel over: het kasteel van Chapultepec.
Santa Anna en zijn 25.000 man tellende leger bezetten het strategisch belangrijke kasteel, net buiten Mexico-Stad. Van ongeveer 7.200 Amerikaanse troepen stuurde generaal Scott 2.000 man om het bolwerk in te nemen.
Tijdens de slag zouden zes Mexicaanse militaire cadetten – de zogenaamde niños héroes (jongenshelden) – zelfmoord hebben gepleegd in plaats van zich over te geven. Deze ene heldendaad wordt vandaag de dag in Mexico gevierd als een burgerlijke feestdag ter ere van het offer van de cadetten.
Door de val van Chapultepec Castle konden generaal Scott en zijn troepen de stad binnenkomen, wat ze op 14 September 1847 triomfantelijk deden. In alle opzichten was de Mexicaans-Amerikaanse oorlog geëindigd.
Nu Santa Anna het presidentschap had neergelegd en nadat de Amerikaanse autoriteiten hadden gewacht op de vorming van een nieuwe regering, werd op 2 Februari 1848 het Verdrag van Guadalupe Hidalgo ondertekend. De Mexicaans-Amerikaanse oorlog was officieel voorbij.
Volgens het verdrag verloor Mexico 55% van zijn grondgebied, inclusief de huidige staten Californië, Nevada, Utah, het grootste deel van Colorado, New Mexico en Arizona, en een klein deel van Wyoming. Het vestigde ook voor eens en voor altijd de Rio Grande (en niet de Nueces-rivier) als de Amerikaans-Mexicaanse grens. En Mexico erkende ook de Amerikaanse annexatie van Texas – de controversiële kwestie die het conflict in de eerste plaats heeft helpen uitlokken.
Het aantal Amerikaanse slachtoffers tijdens de Mexicaans-Amerikaanse oorlog bedroeg in totaal ongeveer 17.000 (13.000 doden en 4.000 gewonden). Het aantal Mexicaanse slachtoffers tijdens het conflict bedroeg ongeveer 25.000, waaronder mogelijk 1.000 burgers. Ziektes waren verantwoordelijk voor veel sterfgevallen. In termen van ziekten was de oorlog zelfs de dodelijkste van alle Amerikaanse oorlogen: bijna 13% van de gehele Amerikaanse strijdmacht kwam om aan infectieziekten, met name dysenterie. Wat de financiële kosten betreft, hebben de Verenigde Staten naar schatting 100 miljoen dollar uitgegeven. Dat is volgens de cijfers van vandaag maar liefst 3,8 miljard dollar.
Zachary Taylor ontpopte zich ondertussen als een nationale held en volgde Polk in 1849 op als president.
Terwijl de meeste Amerikanen zich achter de vlag schaarden, was er verzet tegen de Mexicaans-Amerikaanse oorlog. Abraham Lincoln, destijds congreslid, uitte zijn twijfels over de vraag of de oorlog op Amerikaans grondgebied was begonnen. Ulysses S. Grant noemde het conflict "een van de meest onrechtvaardige conflicten ooit door een sterkere tegen een zwakkere natie".
Volgens ooggetuigenverslagen waren seksuele aanvallen, plunderingen en geweld tegen burgers en overgegeven Mexicaanse troepen gebruikelijk. Racistische attitudes en anti-katholieke onverdraagzaamheid stelden Amerikaanse strijders in staat extreem geweld te rechtvaardigen, daden van wreedheid die vandaag de dag zouden worden beschouwd als oorlogsmisdaden tegen Mexicaanse strijdkrachten en burgers.
De oorlog heropende de kwestie van de uitbreiding van de slavernij. Anti-slavernij-elementen vochten voor de uitsluiting van de slavernij van elk door de VS geabsorbeerd gebied. Anderen waren het daar niet mee eens. De kwestie werd een politiek heet hangijzer en veroorzaakte hevige discussies in Washington.
En het is binnen deze sociale en politieke context dat veel officieren en soldaten die in de Mexicaans-Amerikanen hadden gevochten, later opnieuw de wapens opnamen, dit keer tegen elkaar in de Amerikaanse Burgeroorlog.
Bronnen: (National Park Service) (Geschiedenis) (The Alamo) (National Center for Biotechnology Information) (Encyclopedia.com) (Official Data Foundation) (Britannica)
Waarmee begon de Mexicaans-Amerikaanse oorlog en hoe eindigde deze?
Een cruciaal moment in de Amerikaanse geschiedenis
LIFESTYLE Geschiedenis
Het is een van de minder bekende en minst besproken militaire conflicten in de geschiedenis van de Verenigde Staten, en toch speelde de Mexicaans-Amerikaanse oorlog (1846-1848) een cruciale rol bij het veranderen van de grenzen en het karakter van het land. Het effect op Mexico was echter rampzalig; de negatieve impact van het land was zowel onmiddellijk als langdurig. Deze korte maar meedogenloze confrontatie versterkte ook de ergste stereotypen die elk land over elkaar koesterde. Wat bracht deze twee buurlanden ertoe de wapens tegen elkaar op te nemen, en wat was de uitkomst?
Klik verder en herbeleef het eerste Amerikaanse gewapende conflict dat voornamelijk op buitenlands grondgebied werd uitgevochten.